WinBoat: Windows via Podman Container
WinBoat is een open-source project dat Windows draait in een Podman-container op Linux. Het idee: Windows-apps gewoon als losse vensters op je Linux-desktop, zonder dat je een volledige VM nodig hebt. Ik heb het getest met Podman.
Status: Beta, maar het gaat de goede kant op. Oorspronkelijk getest op v0.9.0, en dat was ruw. Opnieuw getest op v0.9.2 en het draait merkbaar rustiger. Nog niet af, maar het begint ergens op te lijken.
get-icon-aanroep willekeurige PowerShell in de VM kon draaien, plus fixes voor UNC-padtoegang, injectie van stuurtekens, een Slowloris-achtige aanval, en wachtwoorden die in de compose- en FreeRDP-logs terechtkwamen. Het project bedankt @AndreaBonn en zegt binnen vier uur na de melding een fix te hebben uitgebracht.Het project noemt dit de laatste 0.9-release: alleen onderhoud en beveiliging, op weg naar 1.0. Goed om te weten: v0.9.2 tilt dockur/windows van 5.14 naar 6.05, een flinke sprong in de image die Windows daadwerkelijk draait. Dat zou kunnen verklaren waarom het opstarten bij mij beter ging, al heb ik dat verband niet hard gemaakt.
Installatie
WinBoat staat in de CachyOS-packagerepository:
sudo pacman -S winboatPackagebron: packages.cachyos.org/winboat
Op de WinBoat-website staat ook een AUR-package (winboat-bin) voor andere Arch-gebaseerde distro’s. Op CachyOS is het gewoon via de repo.
Setup
Bij de eerste start doorloop je een wizard: je kiest de installatiemap, stelt een Windows-gebruikersnaam en wachtwoord in, en geeft aan hoeveel CPU, RAM en schijfruimte de container mag gebruiken. Daarna regelt WinBoat zelf de rest: Windows 11 downloaden en installeren via Podman. Dat duurt een tijdje; de voortgang is te volgen in de browser. De port kan per keer wisselen, dus zo vraag je de huidige URL op:
# Podman
podman port WinBoat | grep "8006" | awk '{print "http://" $3}'
# Docker
docker port WinBoat | grep "8006" | awk '{print "http://" $3}'De demo hieronder laat een volledige sessie zien: door de wizard, de installatie, WinBoat dat daadwerkelijk met Windows opkomt, en daarna mijn pogingen om Notepad en de Verkenner te openen.
Na een schone setup werkt het gewoon. WinBoat Guest API - Online en Container - Running in de interface, het Windows-app-scherm laadde, en via FreeRDP verscheen er een Windows 11-inlogscherm in de browser. Dat deel ging goed.
Het probleem zit hem in het opnieuw opstarten daarna, zonder steeds de hele setup opnieuw te moeten doen.
Eerste start
Na het installeren start je WinBoat vanuit het app-menu of de terminal. Bij de eerste keer installeert het automatisch Windows 11 via Podman.
Wat ik het vaakst zag: WinBoat Guest API - Offline en Container - Exited. Windows 11 Pro staat in de interface, maar de container start nooit echt op.
Bugs
Alles in deze sectie is gezien op v0.9.0. Op v0.9.2 komt de startup loop veel minder voor, maar ik laat de bevindingen staan omdat ze beschrijven waar het project doorheen aan het werken is.
Het grootste probleem is de startup loop. De container probeert steeds opnieuw op te starten, maar het lukt nooit, hoe lang je ook wacht. Op v0.9.0 was dat niet een eenmalig iets, het gebeurde regelmatig.
WinBoat resetten en de setup opnieuw doorlopen werkt wel, maar dat is geen werkbare oplossing als je hem gewoon wilt gebruiken.
Andere dingen die ik tegenkwam:
- Container stopt zomaar (“Container - Exited”)
- De Guest API verbindt nooit (“WinBoat Guest API - Offline”)
- Windows-apps verschijnen niet als losse vensters op de desktop
Als WinBoat wel opstart, probeerde ik eerst iets eenvoudigs: Notepad en de Verkenner openen. Microsoft 365 had ik nog niet geïnstalleerd via winget, dus ik begon gewoon klein. In plaats van die apps kreeg ik rare vakjes en glitches op mijn scherm. Daarna heb ik de container herstart en wat processen beëindigd, maar ook dat hielp niet. Dat is ook terug te zien in de demo hierboven.
En wat nu?
Eerlijk gezegd is dit een van de gaafste app-concepten die ik in tijden heb gezien. Windows-apps gewoon als desktopvensters, zonder volledige VM. Dat kan Bottles of Wine ook niet, zeker niet voor Microsoft 365.
v0.9.2 heeft dit verschoven van “interessant maar onbruikbaar” naar “echt het proberen waard”. Het is nog steeds niet iets wat ik zou voorzetten aan iemand die vandaag gewoon Windows nodig heeft. Daarvoor geeft VMware Workstation de beste ervaring op deze hardware, en is de KVM/QEMU-setup een goed open-source alternatief.
Maar de richting klopt, en het project handelde een securitymelding binnen vier uur af. Ik kijk oprecht uit naar de 1.0 stable release. WinBoat is een gaaf project en ik hoop dat ze er komen.